ANZAK BÖLGESİ
8 Baby 700 Mezarlığı
Baby 700 Mezarlığı, Anzak Bögesi’nin arkasından, Conkbayırı’na çıkan yolun sağ tarafında yer alır. Burası, sefer boyunca, 25 Nisan 1915 gününün bir kaç saati dışında Türk bölgesiydi. Charles Bean, mezarlığı ziyaret eden kişiler için şunları yazdı: “Tulloch’ın çarpıştığı yere bakın ve bilin ki, büyük olasılıkla Lalor ve Mordaunt Reid’in kalıntıları onun yanındaki mezarların arasındadır.” Bunlar, tan vakti askerlerinin önünde, plajdan buraya çıkan ve amaçları Conkbayırı’nı almak olan Avustralyalı subaylardı. Ancak, Kılıçbayırı ve bunun arkasındaki Düztepe’nin iç kesimlere bakan yokuşu, ulaştıkları en ileri noktaydı. Türkler daha fazla ilerlemelerini önlediler.
- BÜYÜT
- Düztepe yakınlarında Charles Bean tarafından bulunan, kurşunlanmış bir Avustralya askeri matarası, Gelibolu, 1919. [AWM G01887]
O gün, savaş Kılıçbayırı üzerinde gitti geldi. 11. Tabur’dan (Batı Avustralya’dan gelen) Yüzbaşı Eric Tulloch, Teğmen Leslie Mordaunt Reid ile birlikte, mezarlığın sağından geçip, Düztepe’nin iç kısımlarına bakan yokuşu boyunca bir grubun önünde ilerledi. Oradan, Çanakkale Boğazı’nın güneşte parlayan suları görünüyordu. Türk ateşi, Tulloch’ın askerlerini siper almaya zorladı ve onlar orada yarım saat kadar çarpıştıktan sonra Kılıçbayırı’na çekildiler. Mordaunt Reid ağır yaralanmış bir şekilde sürünüyordu ve ondan sonra onu, bir daha gören olmadı. Tulloch, Anzakların 25 Nisan 1915 günü Conkbayırı’na en çok yaklaştığı yere kadar ilerlemişti. Bean, 1919 yılında Düztepe’de, Tulloch’ın oraya ulaştığını kanıtlayan, bir Avustralyalı askerin bir mermiyle delinmiş, su matarasını buldu.
- BÜYÜT
- Baby 700 Mezarlığı, Gelibolu, 2006.
Baby 700 Mezarlığı’nda bulunan bir Özel Mezar, burada gömülü olan 493 askerin arasında, 12. Tabur’dan (Batı Avustralya ve Tazmanya’dan gelen), 30 yaşındaki Yüzbaşı Peter Lalor’ın naaşının da gömülü olduğuna işaret eder. Lakabı ‘Küçük Jimmy’ olan o, 1854 yılında, Victoria Eyaleti’nin Ballarat şehrinde çıkan Euraka İsyanı’nın elebaşısı olan Peter Lalor’ın torunuydu. O noktada, taburun hayatta kalan en kıdemli üyesi olan Lalor, ‘herkesin ağzının içine baktığı’ bir kişiydi ve o gün o, Kılıçbayırı’nın arkasındaki alanda saatler boyu çarpışmıştı. Öğlenin ilerleyen saatlerinde durum kötüye gitmeye başlayınca, Lalor ayağa kalkıp, askerlerine hücum ettirirken şunları söyledi: “Haydi 12. Tabur” ve bir Türk mermisiyle vurulup, öldü.