ANZAK BÖLGESİ
5 Sırt
İkinci Sırt üzerinde, Kanlısırt’tan Bombasırtı’na kadar uzanan yer, Anzak mevzilerinin merkeziydi. Avustralya siperleri, yolun solunda, vadilerin yükseltilerini kucaklayan yerdeydi ve sadece bir kaç metre ileride, yolun diğer tarafında da Türkler vardı. Bölgenin üzerinde uçan Britanya uçakları, 18 Mayıs 1915 günü, Anzak hattının doğusundaki vadilerde büyük bir kütle halinde birliklerin toplandığını gördüler. Bu gözlem, Anzak komutanları büyük bir Türk hücumunun başlamak üzere olduğuna uyandırdı ve gerçekten de 40.000’den fazla Türk askeri, Bombasırtı’ndan, Keltepe’ye kadar uzanan Anzak hattının tamamı üzerine yapılacak bir hücum için toplanıyordu. Hücumun odak noktası, vadinin yukarısında, yaklaşık olarak Johnston Jolly ve Courtney Post Mezarlıkları’nın bugün bulunduğu yerin arasında bulunan bir yerdi.
- BÜYÜT
- Türk askerleri, 19 Mayıs 1915 günü Anzak Bölgesi’ndeki sırt boyunca yaptıkları hücumu sonrasında ölülerini gömerken, 24 Mayıs 1915. [AWM H12818]
Hücum, 19 Mayıs 1915 sabahı saat 03.00’da başladı. Bir kaç saat içinde, Anzak tüfek ve makinalı tüfek mermileri, dalgalar halinde gelen Türklerin üzerine yağınca, binlerce Türk vuruldu. Resmi tarihçi Charles Bean, Bombasırtı’ndaki hücumları, ‘hücum eden askerlerin ölü ve yaralılarla dolu olan siperlerden çıkmış olmaları’ yüzünden ‘gereğinden fazla cesur’ olduğunu söyler. O sabah, üzerlerine bir milyondan fazla tüfek ve makinalı tüfek mermisi sıkılan Türklerden 3.000’i öldü, 7.000’i de yaralandı. Bu hücum başarısız olmasına rağmen, Anzaklar o andan itibaren cesur ve kararlı bir düşmana karşı savaştıklarını anladılar ve Türklere karşı saygıları arttı.
- BÜYÜT
- Anzak Bölgesi’ndeki sırt, 25 Nisan 2005. Yol boyunca, soldan sağa Johnston Jolly Mezarlığı, Courtney’s Post Mezarlığı (fotoğrafın ortasında görünen), Quinn’s Post Mezarlığı ve bir Türk anıtı olan 57. Alay Anıtı bulunur. Arka planda ortasından bir ağaç kümesi bulunan surt Boyun’dur.
Çok geçmeden iki cephe arasında, güneşin altında yatan cesetler çürümeye başladı. Ölüleri gömmek için, 24 Mayıs 1915 günü bir ateşkes yapıldı ve Türkler ve Anzaklar, ilk defa askersiz bölgede buluştular. Bu görüntüye bakan bir Türk subayı, Anzak İstihbarat subayı Yüzbaşı Aubrey Herbert’e ‘Bu manzara karşısında en nazik kişi kendini vahşi hissetmeli ve en vahşi kişi de ağlamalı’ dedi.